Przekaż darowiznę

Kulisy pracy Rzecznika Ochrony Zwierząt

Powołanie instytucji Rzecznika Ochrony Zwierząt jest niezbędne w celu zapewnienia zwierzętom należytej ochrony w Polsce. Jak miałoby to funkcjonować w praktyce? Przedstawiamy fragmenty publikacji „Rzecznik Ochrony Zwierząt” przygotowanej przez specjalistę z zakresu praw zwierząt – radcę prawnego Łukasza Smagę. Tematem publikacji jest sposób, w jaki powinien działać ten urząd, aby jego działania były naprawdę skuteczne.

Jak wskazuje autor publikacji, jedną z najważniejszych przyczyn złej sytuacji zwierząt w Polsce jest nieudolność działania instytucji i organów stojących na straży przestrzegania ich praw. W wielu przypadkach prowadzi ona do nieskuteczności obowiązujących regulacji prawnych mających zapewniać zwierzętom ochronę. To dlatego potrzebna jest instytucja odpowiedzialna za wyjaśnianie sytuacji w których prawa zwierząt są łamane.  Zdaniem Mecenasa Smagi, urząd Rzecznika Ochrony Zwierząt powinien opierać się na rozwiązaniach znanych i sprawdzonych w Polsce, a mianowicie na sposobie działania Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka

Krowa kulisy pracy rzecznika ochrony zwierząt

fot. Konrad Łoziński

Głównym zadaniem Rzecznika Ochrony Zwierząt powinno być stanie na straży stosowania i przestrzegania przepisów z zakresu ochrony zwierząt. Mając na uwadze fakt, że regulacje dotyczące ochrony zwierząt zawarte są w różnych aktach prawnych, ważne jest, by nie ograniczać kompetencji Rzecznika do zakresu wynikającego tylko z ustawy o ochronie zwierząt. 

Jak podkreśla autor publikacji, Rzecznik powinien mieć odpowiednie kompetencje, by nadzorować i monitorować działania innych instytucji państwowych. Wśród wskazanych kompetencji jest też możliwość wszczynania postępowania w  stosunku do obywateli i innych podmiotów zobowiązanych do przestrzegania przepisów z zakresu ochrony zwierząt. W sprawach o ochronę zwierząt Rzecznik badałby, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji i instytucji obowiązanych do przestrzegania i stosowania przepisów,  których przedmiotem jest ochrona zwierząt, nie nastąpiło naruszenie prawa oraz zasad humanitarnego traktowania zwierząt.

„Rzecznik byłby uprawniony do kontrolowania działalności organów, organizacji i instytucji, stosowania działań nadzorczych, a także inicjowania określonych postępowań w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości”

Niezależność Rzecznika Ochrony Zwierząt 

W publikacji słusznie podkreśla się, że organowi należy zapewnić autonomię działania i samodzielność decydowania, w których sprawach jego aktywność jest potrzebna. Specjalizacja organu jest wystarczającym gwarantem w tym zakresie. Nie można również zapominać o tym, że spraw leżących w kompetencjach Rzecznika byłoby wiele, a trudno oczekiwać, by Rzecznik był w stanie interweniować w każdej sytuacji związanej z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony zwierząt. Instytucja Rzecznika ma poza tym wspierać istniejący system ochrony zwierząt, a nie zastępować działań innych organów dysponujących kompetencjami w tym przedmiocie. Rzecznik podejmowałby działanie na wniosek obywateli lub organizacji społecznych, samorządów lub organów państwa, a także z własnej inicjatywy. Każdy obywatel mógłby więc zwrócić się do Rzecznika o podjęcie stosownych działań, ale taką możliwość miałyby również organy samorządowe lub państwowe, które w ramach  posiadanych kompetencji stwierdziłby nieprawidłowości.

Uważasz, że zwierzęta potrzebują Rzecznika?

Wesprzyj naszą kampanię

Kontrole przeprowadzane przez Rzecznika Ochrony Zwierząt

Autor wskazuje, że w ramach kontroli Rzecznik powinien mieć ustawowo zagwarantowane prawo rejestrowania dźwięku i obrazu w miejscach, w których zwierzęta są przetrzymywane. Pozwoli to na zapewnienie wysokiej jakości dowodów w prowadzonych przez Rzecznika sprawach. Ponadto na żądanie Rzecznika Policja, straż gminna oraz organy Inspekcji Weterynaryjnej powinny być zobowiązane do udzielenia mu odpowiedniej pomocy.

lis futro kulisy pracy rzecznika ochrony zwierząt

fot. Konrad Łoziński

Współpraca z organizacjami pozarządowymi

Rzecznik Ochrony Zwierząt z racji sprawowanej funkcji powinien współdziałać z organami i organizacjami broniącymi praw zwierząt. Wskazane byłoby przyznanie Rzecznikowi kompetencji do upoważnienia członków prozwierzęcych organizacji pozarządowych do udziału w podejmowanych przez niego czynnościach, zwłaszcza kiedy bada on daną sprawę na miejscu. Często bowiem właśnie organizacje społeczne dysponują  najlepszą wiedzą na temat zgłaszanych naruszeń przepisów o ochronie zwierząt, a także znane im są lokalne stosunki miejscowe, dlatego ich udział w podejmowanych czynnościach może się okazać niezbędny dla odpowiedniego zbadania oraz wyjaśnienia sprawy.

 

Radca prawny Łukasz Smaga jest autorem monografii pt. „Ochrona humanitarna zwierząt” (Białystok 2010), „Konstanty Moes-Oskragiełło. Ojciec polskiego jarstwa” (Kraków 2017), szeregu publikacji z zakresu prawnej ochrony zwierząt oraz cyklu przedstawiającego historię ruchu jarskiego w Polsce publikowanego na łamach Miesięcznika Dzikie Życie. Uczestniczy w konferencjach i prowadzi szkolenia związane z prawną ochroną zwierząt. Jest też członkiem Stowarzyszenia Prawnicy na Rzecz Zwierząt oraz Stowarzyszenia na Rzecz Zwierząt „Coexistence”.

Chcesz dowiedzieć się więcej?

Dzięki uprzejmości pana mecenasa Łukasza Smagi całość publikacji dostępna jest do pobrania tutaj

Pobierz

Pomóż nam działać!

50 zł100 zł20 złinna kwota

Bądź na bieżąco

Trzymaj z nami rękę na pulsie i dołącz do grupy osób, którym zależy
na losie zwierząt hodowanych przemysłowo.